Bintu na Bintutu

Tom Nyambeka

Imarisha Lugha

Bintu na Bintutu

Kimechapishwa na Queenex Publishers Ltd.

S.L.P 56049-00200, Nairobi, Kenya.

Simu: 0727 794 498, 0715 808 200

Barua pepe: info@queenexpublishers.co.ke

queenexbooks@gmail.com,

Tovu: www.queenexpublishers.co.ke

Haki zote zimehifadhiwa. Hairuhusiwi kuiga, kunakili,

kupigisha chapa kutafsiri au kukitoa kitabu hiki kwa jinsi

yoyote ile bila idhini, kwa maandishi ya Queenex Publishers

Limited.

Chapa ya kwanza 2018

Chapa ya pili 2021

ISBN: 978-9966-075-09-3

Sura ya Kwanza

Hapo zamani za kale, iliishi familia moja. Familia

hiyo ilikuwa ya Bwana Bintu na mke wake Bintutu.

Bintu na Bintutu walikuwa wameishi pamoja kwa miaka

ishirini. Bwana Bintu alikuwa na miaka hamsini. Bintutu

naye alikuwa na miaka arubaini na mitano. Wawili hao

walipendana sana. Walipendana sawa na mlango na

kufuli.

Bintu na Bintutu walijaliwa watoto watatu. Wasichana

wawili na mvulana mmoja. Mtoto wa kwanza aliitwa

Faida. Huyu alikuwa msichana. Mtoto wa pili aliitwa

Matu. Huyu alikuwa mvulana. Kitindamimba aliitwa

Bahati naye alikuwa msichana pia. Bwana Bintu na

Bintutu waliwapenda watoto wao kama mboni za

macho. Waliwapatia kila hitaji la kimsingi walilofaa

kupewa.

Familia hii iliishi katika kijiji kilichoitwa Bintuke. Kijiji

hicho kilikuwa kimezungukwa na msitu mkubwa ajabu!

Msitu huo uliitwa Bintudamu. Msitu wa Bintudamu

ulikuwa umeenea na kusambaa kotekote na hata kufika

kwenye vijiji vingine vilivyopakana na Bintuke. Kwenye

msitu huo miti ilikuwa imeshikana na kushikamana

karibukaribu. Miti hii ilikuwa ikisababisha giza kubwa

kwenye maeneo yaliyokuwa karibu, hata mchana. Upo

wakati majitu yaliufanya msitu wa Bintudamu kuwa

makao yao. Majitu hayo yaliwasumbua wanakijiji kwa

muda mrefu.

...waliwapenda watoto wao kama mboni za macho...

Majitu yangaliwaua mifugo usiku na mchana kisha

yakatoroka na kujificha kwenye msitu wa Bintudamu.

Hayo yalikuwa makazi yao. Wakati mwingine majitu

hayo yangaliwajeruhi au hata kuwaua wanakijiji na

kuzinywa damu zao. Ilikuwa rahisi kwa majitu hayo

kuwakamata watoto, ajuza na mashaibu kwa sababu

wasingeweza kukimbia kwa kasi kuyashinda. Kwa hivyo

majitu hayo yaliwakamata kwa haraka na kwa urahisi.

Wakazi wengi wa Bintuke walikuwa walemavu

kutokana na majeraha waliyoachiwa na majitu hayo.

Ulikuwa ulemavu ambao hawakuumbwa wala kuzaliwa

nao! Wapo waliokatwa miguu, mikono na wengine

kujeruhiwa vibaya kwenye sehemu nyingine kadhaa

milini mwao.

Malalamishi ya Wanabintuke yalipowafikia walinzi

wa misitu na wanyamapori, askari walitumwa kuyasaka

na kuyatafuta majitu hayo. Askari hao walifanya kila

jitihada kuyasaka kwenye msitu wa Bintudamu ili

wayaue lakini wapi? Hawakufua dafu. Majitu hayo

yalikuwa yamegundua kuwa yalikuwa yakisakwa. Kabla

ya kufika kwa kikosi cha askaripori, yangalionekana

yakizurura hapa na pale katika kijiji. Lakini askaripori

walipofika hayakuonekana kwa urahisi. Nguvu za kikosi

hicho ziliambulia patupu. Hawakufaulu kuyapata

majitu hayo.

Licha ya jitihada za kikosi hicho cha askaripori

kuyawinda majitu hayo, jambo lililowashangaza wengi

ni kuwa kila kulipokucha, ng’ombe, mbuzi na kondoo

wao wengi walikuwa wameuliwa. Damu na mifupa

ya mifugo wao ilitapakaa kote kijijini! Kila asubuhi

wanakijiji waliamkia maombolezo. Maombolezo ya

kuwapoteza mifugo na kuwaachia hasara nyingi.

Majitu haya yalitumia mbinu gani? Yalijificha wapi?

Yaliua vipi mifugo yasije yakapatikana na kikosi kile

cha askaripori? Hayo yalikuwa baadhi ya maswali

waliyojiuliza Wanabintuke wasiweze kupata majibu!

Kwa kweli, majitu hayo yalikuwa yameota meno!

Bwana Bintu aliheshimika sana kule kijijini Bintuke.

Katika umri wake wa ujana aliwahi kuwa kamanda

wa vikosi vyote vya polisi katika taifa zima kikiwemo

kikosi cha kuilinda misitu na wanyamapori. Lakini sasa

alikuwa amestaafu. Alikuwa katika awamu yake ya

mwisho ya kujirambia chumvi yake ya kiinuamgongo.

Zama hizo akiwa barobaro, aliviongoza vikosi vyote

kuleta usalama kwenye mataifa yaliyokuwa na matatizo

ya usalama. Uongozini mwake, alifaulu pakubwa na

kusababishia mataifa mengi kupata usalama. Aliweza

kutuzwa zawadi nyingi za ushindi huo akiwa kamanda

mkuu. Hakusifika tu na wanakijiji bali pia alisifika katika

taifa zima. Kutokana na sifa hizo za Bwana Bintu, kikosi

kile cha askaripori kiliamua kumshirikisha kuwasaidia

katika shughuli ya kuyasaka majitu yale.

Waliamini kuwa koti la mzee halikosi chawa.

Ushauri wake ungaliwafaa hapa na pale na vilevile kinga

na kinga ndipo moto uwakapo. Licha ya hilo, Bwana

Bintu walijuana kuanzia kokwa hadi ngozi na kiongozi

wa askari hao wa kuilinda misitu na wanyamapori.

Walikuwa wamefanya kazi naye na kwa pamoja hapo

awali. Kwa hivyo, walimwamini na kumsadiki kwa njia

zote. Walimthamini sawa na mboni za macho yao.

Sura ya Pili

Bwana Bintu na kikosi cha askaripori waliendelea

kujitahidi kwa jino na ukucha kuyasaka majitu hayo

siku baada ya siku. Kwa sasa ripoti kuhusu mauaji ya

wanyama zilikuwa zimepungua. Wanakijiji walikuwa

washarejelewa na utulivu wa akili kwa kiasi fulani.

Uhalifu wa majitu yale ulikuwa umeanza kupungua.

Ushauri wa kuwatahadharisha wanakijiji hasa watoto,

ajuza na mashaibu wasitoke nje ovyoovyo ulitolewa.

Maafa na mejeraha kwa Wanabintuke yalikuwa

yamepungua kwa kiwango kikubwa. Kwa sasa wanakijiji

wengi hasa watu wazima na wenye nguvu walikuwa

wameshirikishwa kwenye shughuli zote za kuyasaka

majitu. Hakuna aliyejali mbinu ambazo zingalitumiwa

almradi tu majitu hayo yauliwe. Ziwe mbinu za kisasa

au za kale. La muhimu lilikuwa kuhakikisha kuwa majitu

hayo yameangamizwa kabisa kutoka katika kijiji cha

Bintuke.

Mzee wa kijiji cha Bintuke, Bwana Chatu alikuwa

ameshirikishwa kwenye mpango huo wa kusaidia

kutoa maoni. Baadhi ya wanakijiji walikuwa wametoa

maoni kuwa majitu yaliyowasumbua yalikuwa matatu.

Maoni hayo yangalisaidia kuyanasa majitu yale. Msako

wa kuyasaka majitu yale uliendelezwa kwa jari moja

na kikosi kile cha askaripori pamoja na wanakijiji

kadhaa walioteuliwa. Mbinu zote zilitumiwa na ulinzi

mkali kuwekwa dhidi ya majitu yale na kikosi kile cha

askaripori pamoja na wanakijiji wa Bintuke. Walisadiki

kuwa mchumia juani hulia kivulini.

Majitu yale matatu hayakuonekana kabisa sasa.

Yaliadimika mfano wa seserumbe baharini! Msako

mkali uliendelezwa kwenye kila sehemu ya msitu.

Waliyasaka juu ya miti, mapangoni na kila sehemu

waliyoishuku. Hawakuyapata ng’o!

Wakati mmoja Bwana Chatu alikiomba kikosi

kile cha askaripori kuwaita wanakijiji wote kwenye

mkutano. “Nijuavyo tukiwahusisha wanakijiji wote

tunaweza kupata ushauri na mwelekeo utakaotufaa

zaidi. Ninaamini kuwa umoja ni nguvu na utengano

ni udhaifu,” Bwana Chatu alishauri.

“Naam, ninamuunga mkono Bwana Chatu. Hayo

ni maoni mazuri. Tutafanya hivyo bila shaka,” kiongozi

wa askaripori aliitikia. Walikubaliana kuitisha mkutano

kwa wanakijiji siku mbili baadaye.

Mbiu ya mgambo ililizwa kwa haraka na kila

mwanakijiji akaombwa kufika kwenye boma la Bwana

Bintu. Hapo ndipo mkutano huo ungalifanyika. Mkutano

huo uliwahusisha wakubwa kwa wadogo. Awe mtoto

awe mtu mzima. Haukuwa mkutano wa kubagua. Maoni

yote yalihitajika bila kuzingatia umri, kimo wala nafasi

ya mtu. Baada ya muda mfupi, ujumbe kuhusu kikao

hicho ulikuwa umemfikia kila mwanakijiji cha Bintuke.

Hivyo basi siku ya mkutano ilipofika, Wanabintuke

walifika kwenye boma la Bwana Bintu bila kuchelewa.

Kila mwanakijiji alifahamu fika kuwa chelewa chelewa

utamkuta mwana si wako. Mkuu wa kikosi cha

askaripori alikuwa wa kwanza kuzungumza.

“Wanakijiji wa Bintuke, kwanza kabisa

ninawakaribisha kwa heshima na taadhima kwenye

mkutano huu. Pili, pole sana kwa matatizo na hasara

kubwa ambazo zimesababishwa kwenu na majitu.

Ninajua yamewarudisha nyuma sana kimaendeleo.

Mnavyohisi ndivyo tunavyohisi pia. Kilio chetu ni kimoja,

maanake shida zenu ni sawa na zetu. Ndio maana

tumekuwa hapa kwa muda kushirikiana nanyi ili kupata

suluhu ya tatizo hili la majitu.

Tumekuwa hapa kwa muda huu wote ili kuhakikisha

kuwa hamtaendelea kupata hasara kutokana na majitu.

Kwa niaba ya serikali, ninawapokeza pole kwa hasara

mlizosababishiwa na majitu haya. Nina uhakika kuwa

suluhu ya kudumu itapatikana hatimaye kwani hakuna

refu lisilokuwa na mwisho wake. Kwa sasa sitakuwa

na mengi ya kusema ila nitaomba moja kwa moja

tuwapatieni nafasi ya kutoa maoni na ushauri wenu

kuhusu mbinu mbalimbali ambazo tunaweza kutumia

kuyaangamiza na kuyaua majitu haya,” kiongozi yule

alimaliza.

...walifika kwenye boma la Bwana Bintu bila kuchelewa...

Wanabintuke waliinua mikono yao mmoja baada ya

mwingine huku wakitoa maoni yao mbalimbali kuhusu

mbinu ambazo zingalitumiwa dhidi ya majitu hayo.

Yalikuwa maoni yaliyojaa ufasaha na hekima isiyo

mithali. Yalikuwa maoni mazuri ambayo yangalisaidia

kuyanasa majitu yale na kuyasafirisha makaburini bila

nauli wala matwana! Baada ya michango kadhaa kutoka

kwa Wanabintuke, zamu yake mzee wa kijiji Bwana

Chatu kutoa maoni na ushauri wake ilifika. Alijikohoza

mara moja mbili kisha akaanza kuzungumza.

“Naam wanakijiji wenzangu, ninakumbuka hapo

zama za zama nilipokuwa mtoto, visa vya majitu

vilisikika na kuenea sana. Vilisikika kwenye kijiji cha

Bantu. Ninajua kila mmoja ashakisikia kijiji hicho hata

kama kiko mbali kiasi kutoka humu kijijini mwetu.”

Majitu hayo yalikuwa yakijibadilishabadilisha

kimaumbile na kuchukua maumbo tofautitofauti. Mara

yangalijigeuza na kuchukua maumbo ya ng’ombe, mara

mbuzi, mara binadamu wa kawaida, mara binadamu

wenye jicho moja. Mara kwa mara yangalijigeuza

yakawa watu na kuingia kwenye nyumba zao. Maumbo

hayo ya kibinadamu yangaliwadanganya watu na

hivyo wangaliyakaribisha nyumbani mwao. Baada ya

muda yangewageukia na kuwala! Ninakumbuka siku

moja kabla ya kifo cha baba yangu, aliniambia kwamba

wakati mmoja kijiji cha Bantu kilivamiwa na majitu mengi

sana.

Wanakijiji cha Bantu walitafuta mbinu na kuyaua

yote. ‘Majitu hutembea kwa pamoja. Hawaliachi jitu

hata moja nyuma, Baba aliniambia. Hiyo ndiyo sifa

ya kipekee kuyahusu majitu aliyoiniachia baba yangu.

Nina matumaini kuwa tukitumia maelezo haya kuhusu

sifa hizo hii ya kipekee aliyonipatia baba yangu, bila

shaka tutafaulu kuyaangamiza majitu haya.

Ninaomba tumchague mtu mmoja miongoni mwetu

hapa ili afunge safari hadi kwenye kijiji cha Bantu kwa ajili

ya wazee wa kijiji hicho kumpa siri zaidi walizozitumia

hadi wakayaangamiza majitu yaliyowasumbua watu

wao enzi zile. Ninawaomba tusaidiane kumchagua

mwakilishi mmoja ili kuwa mjumbe wetu katika kijiji cha

Bantu,” Mzee Chatu alisita kidogo. Alisitisha hotuba

yake ghafla na kushauriana na kikosi kile cha askaripori

kwa sauti ya chini.

Kila mmoja alionekana akikitikisa kichwa chake juu

na chini ishara ya kukubaliana na maoni ya Mzee Chatu.

Kila mwanakijiji aliyeuinua mkono wake alimchagua

Bwana Bintu. Baadaye na kwa pamoja, wanakijiji wote

walikubaliana kwa kauli moja kwamba Bwana Bintu

awe mjumbe wa wanakijiji wa Bintuke huko Bantu.

Sifa na tajriba zake za awali, za kuwa katika

kitengo cha usalama kwa muda mrefu zilichangia

pakubwa kuteuliwa kwake Bwana Bintu. Wanakijiji

walishangilia kwa shangwe na nderemo kuchaguliwa

kwake Bintu. Kijiji cha Bantu kilikuwa umbali wa kilomita

themanini hivi kutoka pale kijijini Bintuke. Bwana Bintu

angalitembea kwa miguu hadi kwenye kijiji cha Bantu.

Ilikuwa safari ndefu sana. Safari hiyo ingalimchukua

siku tatu njiani. Siku moja na nusu kwenda na siku moja

na nusu kurudi.

Zamani zile hakukuwa na magari. Gari lingalionekana

kijijini ama mara moja au mbili. Yalikuwa nadra kama

barafu ya kukaangwa. Vilevile, barabara zilikuwa

chache na zilizoharibika kabisa. Zilikuwa za udongo na

zenye mashimo mengi!

Bintutu, mke wake Bwana Bintu na wanawe Faida,

Matu na Bahati pia walikuwa kwenye mkutano huo.

Walishuhudia Bwana Bintu akiteuliwa kuwa mjumbe

wa Wanabintuke. Walifurahia ndani kwa ndani kama

vitoto vya shule ya chekechea vilivyofuzu kujiunga

na darasa la kwanza. Hata hivyo, kwa asilimia fulani

walimhurumia Bwana Bintu hasa kutokana na urefu wa

safari hiyo. Kwa kweli, ilikuwa safari ya kitalifa kirefu.

Hata hivyo, Bwana Bintu angalifanyaje? Ilimbidi kwani

lisilo na budi hutendwa. Idadi ya majitu kwenye

msitu wa Bintudamu ilikuwa tatu. Idadi hii ilijulikana

mwanzomwanzo kabla ya askaripori kutumwa kijijini

humo. Wakati huo majitu hayo yalitembea hata

mchana huku wanakijiji wakijifungia nyumbani ili wasije

wakajipata wakiwa maiti ghafla kutokana na kuvamiwa

na majitu hayo. Wanakijiji waliyashuhudia mchana

peupe yakifuatana unyo kwa unyo.

Mkuu wa askaripori aliendelea, “Shukrani

Wanabintuke kwa kutoa maoni yenu mazuri. Maoni

yenu yote tumeyachukulia kwa uzito sana. Yamekuwa

maoni mazuri ambayo ninajua yakiunganishwa

yatatupatia mbinu za kuyashika na kuyaua majitu haya.

Nina furaha pia na ninawapongeza kwa kukubaliana

na ushauri wake mzee wa kijiji Bwana Chatu. Kama

walivyosema wazee wetu, wengi wape.”

“Basi ninamwomba Bwana Bintu kuyaheshimu maoni

ya wanakijiji na kuwa mjumbe wao. Ninajua Bwana Bintu

ana uwezo wa kufanya hivyo. Ninamwamini kwa dhati

ya moyo wangu. Mimi na kikosi changu askaripori,

tutaondoka na kuisubiri ripoti yake Bintu akirejea.

Atakaporudi, tutarejea papa hapa kuisikiliza na kuitumia

kwa pamoja. Muwe waangalifu na wenye tahadhari

kubwa kwenye shughuli zenu hadi atakaporudi,”

alihitimisha.

Sura ya Tatu

Umati ulifumukana na kila mmoja akaelekea

nyumbani kwake. Kila mmoja alionyesha ishara ya

subira kwani subira huvuta heri. Bintu na familia yake

walibaki nyumbani mwao baada ya umati kuondoka.

Wote waliingia sebuleni mwa nyumba yao. Kila mmoja

aliketi na kulitega sikio lake na kumsikiliza Bintu kwa

makini. Aliwashauri jinsi ya kuishi kwa usalama hadi

siku ya kurudi kwake. Bintu aliipenda na kuithamini

familia yake sana. Alijali usalama wa familia yake.

Kutokana na upendo huo wa Bwana Bintu, hakukosa la

kuwashauri nalo;

“Mke na watoto wangu, mnavyojua ninaondoka

kuelekea kijijini Bantu. Nina matumaini kuwa nitarudi

nikiwa mzima kama kigongo na mwenye buheri wa

afya.

Kwa sababu hiyo, ni muhimu mke wangu Bintutu

kuhakikisha kuwa wewe na watoto wetu wako salama

hadi nitakaporudi. Mke wangu, ninakuomba uzitumie

hela nitakazokuachia kwa uangalifu ili kuyafikia mahitaji

yenu nyote. Mahitaji ya vyakula na mavazi.

Wanangu, mtiini mama yenu kwa kila namna.

Akiwatuma mtumike. Muwe wenye maadili kwa kila

mtu maanake hewala haigombi na mtoto akibebwa

hutazama kisogo cha mama yake. Msaidieni mama

yenu kufanya kazi nyepesi nyepesi kama vile kufagia

na kuosha vyombo hapa nyumbani. Mnajua kuwa

ninawapenda sana wanangu. Ninakupenda sana pia

Kila mmoja aliketi na kulitega sikio lake na kumsikiliza ...

mke wangu. Ninawaamini na kuwathamini kwa dhati.

Kwaheri mke wangu! Kwaherini wanangu,” Bintu

aliwashauri.

“Mume wangu, nimekuelewa kwa umakinifu mwingi!

Nitaufuata ushauri wako kwa karibu hadi utakaporudi

majaaliwa. Ninamwomba Mwenyezi Mungu akuongoze

kwa kila njia. Akuongoze unapoanza safari hadi pale

utakapofika. Akuongoze ili ufike salama. Ninakuombea

safari yako iwe yenye heri mume wangu. Kwaheri ya

kuonana!” Bintutu alimtakia heri mume wake.

Bintutu alipokuwa akizungumza na mume wake,

watoto wao walisikiliza kwa makini pia. Walikuwa watoto

watiifu, wenye heshima na watulivu. Walielewa umuhimu

wa kusikiliza. Walielewa bayana kwamba kusikiliza

humwezesha mtu kuupata ujumbe unaotolewa.

“Asante baba. Asante kwa ushauri wako kwetu!

Kuutii ushauri wako ni kwa manufaa yetu sisi sote.

Tumeelewa na tutautii! Safari yako iwe ya heri na

ya mafanikio baba,” watoto wake walimwambia kwa

pamoja.

Bwana Bintu aliingia chumbani mwake haraka

haraka kama umeme. Alipotoka nje alikuwa amejihami

kwa uta, mishale ndani ya podo, mkuki na ngao. Pia,

alijibebea angaa chakula na maji ya kutulizia njaa na

kiu akiwa safarini.

Angalitembea mchana kutwa na usiku kucha.

Angalitembea hadi afike kwenye kijiji cha Bantu.

Asingaliogopa chochote kwa sababu alikuwa

amejihami kwa jino na ukucha. Angaliipanda milima

na kuyashuka mabonde. Apite kwenye misitu na nyika.

Ilikuwa safari ya pandashuka!

Nyumbani kwa Bwana Bintu maisha yaliendelea

salama salmini tangu alipoondoka. Maisha yalikuwa

shwari bila shari kwa mke na watoto wake. Mke wake

na wanawe waliishi kulingana na ushauri wa Bwana

Bintu. Waliishi kulingana na mapenzi ya Mungu.

...alikuwa amejihami kwa uta, mishale ndani ya podo...

Faida alikuwa na umri wa miaka kumi na miwili, Matu

miaka kumi naye Bahati alikuwa na miaka minane.

Wasingeondoka nje ya nyumba yao kwenda kucheza

bila ruhusa ya mama yao. Vilevile, wasingewevichukua

vitu vya wengine bila idhini. Hawakuwa wenye mikono

mirefu. Pia, hawakutia ujeuri wafanyavyo baadhi ya

watoto hasa walio na umri kama wao. Walipotumwa

walitumika na walipokanywa walikanyika. Baadhi ya

watoto wanapofikisha umri kama huo huwa hawatumiki!

Licha ya kuwa baba yao alikuwa ashaondoka, walimtii

mama yao kikamilifu. Walikuwa vielelezo na mifano

mizuri kwa marika wao na hata waliowazidi umri kijijini

Bintuke.

Matu alikuwa ashakipitia kisu cha ngariba kule

jandoni. Makungwi walikuwa wamefanya kazi nzuri

ya kumshauri jinsi ya kuishi na watu. Jinsi ya kuwa

jirani mwema kwa wengine. Ujirani wa kusaidiana na

kuwaheshimu wengine. Ujirani wa kujitahidi maishani

na kuuheshimu utamaduni wa wengine.

Faida na Bahati walikuwa na bahati waliyoikosa

baadhi ya wasichana wa rika lao. Wasichana wengi

katika kijiji cha Bintuke walikuwa wamezipitia nyembe

za wakeketaji! Bwana Bintu na mkewe Bintutu

wasingalikubali wasichana wao kuupitia unyama huo.

Walielewa athari za ukeketaji wa mtoto msichana.

Walielewa daima haki za mtoto msichana katika jamii.

Vipo visa vingi vya kuogofya vilivyowakumba

wasichana wengi waliopitia ukeketaji katika kijiji cha

Bintuke! Wapo waliovuja damu hadi wakafa, wapo

waliosababishiwa utasa, wapo walioyakuta mauti

wakijifungua walipokuwa wakubwa na kuolewa, wapo

walioambukizwa maradhi hatari kama vile UKIMWI.

Yote haya yalitokana na ukeketaji. Si kwamba ukeketaji

wa watoto ulikuwa umekubaliwa katika kijiji cha Bintuke!

La hasha! Ukeketaji ulikuwa umepigwa marufuku na

kuharamishwa kabisa ila tu wapo waliouendeleza chini

kwa chini. Waliuendeleza ukeketaji kwa kusingizia

kuuendeleza utamaduni.

Sura ya Nne

Siku ya tatu ilikuwa imefika. Hii ndiyo iliyokuwa siku

ya kurudi na kurejea kwake Bwana Bintu kutoka kijijini

Bantu. Alisubiriwa kwa hamu na hamumu na kila

mwanakijiji pamoja na kikosi kile cha askari wa kuilinda

misitu na wanyama. Kila mmoja alikuwa na uchu wa

kurejea kwa Bwana Bintu ili kuileta suluhu ya kuyaua

yale majitu. Bintutu alikuwa ameamka mapema kabla

ya jua kuchomoza siku hiyo. Hii ndiyo iliyokuwa siku

yake ya kuzifua nguo na kuufanya usafi wa ndani kwa

ndani katika nyumba yake. Aliamka saa kumi na mbili

za alfajiri hivi.

Alikuwa akiyafua marobota na maburungutu ya

nguo ya familia yake. Hata hivyo ilimbidi awe macho

asije akavamiwa na majitu ghafla bila ya kutarajia

kwake. Aliithamini kauli kuwa jihadhari kabla ya

hatari. Hakusahau kuwa msitu wa Bintudamu ulikuwa

makazi ya majitu. Ilimbidi aharakishe kisha aingie

nyumbani kabla ya majitu yale kuamka. Baada ya

muda wa saa moja hivi, Bintutu alikuwa amemaliza

kufua. Alipomaliza, aliingia chumbani. Kufikia saa

tano, wanakijiji wote walikuwa wamefika bomani mwa

Bwana Bintu. Walijazana na kushonana kama nyota

angani. Wallahi mvua ingalinyesha, hata tone moja

lisingaliuramba mchanga.

Mkuu wa kikosi cha askaripori alikuwa amefika.

Wakati huu hakuja na kikosi kizima. Alitaka kuupata

ujumbe wa Bwana Bintu mwanzo kisha aufikishe kwa

kikosi chake. Vilevile, asingeandamana nao kwa sababu

huenda walikuwa na majukumu ya kuwahudumia

wananchi kwingine.

Kila mmoja alitamani Bwana Bintu afike. Afike akiwa

na ripoti ambayo ingalileta suluhu ya kuyaua majitu

yale. Ghafla tu wakiendelea kumsubiri Bwana Bintu,

wimbo ulisikika kwa umbali. Ulisikika kwa kufifiafifia

tu. Maneno ya wimbo wenyewe yalizidi kusikika vizuri

kadiri waimbaji hao walivyozidi kulikaribia boma la

Bwana Bintu. Sauti zilizosikika zilikuwa nzito. Zilikuwa

sauti za kiume. Hao ndio waliokuwa wakiuimba wimbo

huo. Midundo ya dududu! dududu! Ilisikika. Ilikuwa

midundo ya magoma.

Wanaume zaidi ya mia moja waliokuwa na silaha

kali waliingia kwenye boma la Bwana Bintu. Hili ndilo

kundi lililokuwa limechaguliwa mapema na Mzee Chatu

kumlaki Bwana Bintu punde tu atakapofika kijijini.

Waliimba na kurukaruka. Walikuwa wamemvisha

Bwana Bintu mizizi na majani ya miti kwenye shingo

yake. Zilikuwa nyimbo maalum za kumkaribisha na

kumpokea Bwana Bintu. Alirejea nyumbani baada ya

siku tatu walivyokubaliana na wanakijiji pamoja na

kikosi kile cha askaripori. Naam, ahadi ni deni na dawa

ya deni ni kulipa.

Bwana Bintu alipokelewa kama shujaa. Alikuwa na

ujumbe muhimu moyoni mwake kwa wanakijiji wenzake.

Wanaume watano wakiongozwa na kundi lile la

wanaume zaidi ya mia moja, walimbeba hobelahobela

hadi walipokuwa wamesimama mzee wa kijiji Bwana

Chatu na mkuu wa kikosi cha askaripori.

“Ninamwomba kila mmoja wetu kutulia tafadhali,”

Mzee wa kijiji, Bwana Chatu aliuomba umati ule.

Kila mmoja alinyamaza kama maziwa kitomani.

Wanabintuke walikuwa watu watiifu kwa Mzee Chatu.

Alipoongea walimtii. Walielewa dhahiri kuwa heshima

si utumwa wala hainunuliwi.

“Mnavyoona, Bwana Bintu ameshafika. Nina imani

kwamba ametuletea ujumbe muhimu kwetu. Bwana

Bintu, ninajua hujapumzika lakini ninakuomba kuvumilia

na kujikaza kwa muda mfupi tu ili utueleze ujumbe huu.

Ama vipi Bwana Bintu?” Bwana Chatu alimgeukia na

kumuuliza.

Kwa kutabasamu Bwana Bintu alijibu, “Suluhu

nimeipata na ninayo hapa.” Umati wote ulimshangilia

kwa makofi na vigelegele. Shujaa wao alikuwa amefika.

Walitaka kumsikiliza kwa makini kuwapa suluhu ya

kuangamiza majitu.

...Bwana Bintu alipokelewa kama shujaa...

“Kabla ya kumpatia Bintu nafasi ya kutufafanulia

suluhu, ninaomba mkuu wa kikosi cha ulinzi wa misitu

na wanyamapori kusema nasi. Karibu ndugu,” Mzee

Chatu alimkaribisha mkuu wa kikosi cha askaripori.

“Shukrani kwa nafasi wenzangu. Karibuni nyote

kwenye kikao hiki. Karibu sana Bwana Bintu na pole

kwa safari. Ninajua umekuja na ushauri utakaotufaa

sisi sote dhidi ya shida zilizoletwa na majitu kwenye

kijiji cha Bintuke. Mjuavyo mimi na kundi langu tulijaribu

sana ila jitihada zetu hazikufaulu ingawa zilisaidia kwa

kiwango fulani kuyaogofya majitu hayo. Ninajua baada

ya muda yatarejea tena. Yatarejea yatakapogundua

hayafuatiliwi tena. Kwa sasa sina wasiwasi wa mwasi

maanake utatupa suluhu kutoka kwenye kijiji cha Bantu.

Bwana Bintu, naomba kukukaribisha sasa useme nasi.

Karibu sana ndugu yangu,” Mkuu wa kikosi alisema.

“Mkuu wa kikosi cha walinzi wa misitu na Wanabintuke

hamjambo? Naam, mwanzo ninamshukuru Mungu

kwamba aliniongoza nikafika kwenye kijiji cha Bantu.

Niliwafikia wazee wa kijiji hicho kama mlivyonituma.

Wazee hao ni karimu na wastaarabu sana. Walinipatia

ushauri ambao ninaamini utatufaa sote. Ushauri huu

ni suluhu ya kuyaua kabisa majitu yanayotusumbua.

Hakuna aliyejua kuwa majitu hupenda uji kote kijijini

mwetu hapo awali! Yupo? Nina uhakika hamna! Dawa

ya majitu ni uji. Walinieleza kuwa iwapo majitu yatawahi

kutembea nyumbani kwa mwanakijiji yeyote ayaeleze

kuwa atayapikia uji, hayatataka kuondoka hapo.

Yatatulia kabisa. Wazee hao walinieleza kuwa majitu

hupenda uji kuliko chochote kile.

Popote yanaposikia uji huwa yenye upole na

subira. Wanabintuke, tutakapotoka kwenye kikao

hiki tuuzingatie ushauri huu. Majitu hupenda sana uji

wa muhogo. Ninajua wengi huwa wanatumia uji wa

wimbi hapa kijijini hasa ikizingatiwa kuwa tumekuwa

tukipanda wimbi kwa wingi. Kwa kunusa tu harufu ya

uji wa mhogo majitu yatatoka mafichoni ili kuitafuta

nyumba mnamopikwa uji huo. Mnaweza kuyatilia

dawa kali kwenye uji ama mkayamwagia uji moto ili

kuyaangamiza.

Boma langu ndilo lililo karibu na msitu wa

Bintudamu. Kwa hivyo mke wangu atakuwa wa kwanza

kuweka ushauri huu kwenye matumizi. Nina uhakika

tukiuzingatia ushauri wa wazee wa kijiji cha Bantu

tutayamaliza majitu haya. Asanteni kwa kunisikiliza,”

Bwana Bintu alimaliza.

Baada ya muda mfupi kila mwanakijiji alijiondokea

akiwa na matumaini moyoni. Mkuu wa kikosi cha

askaripori pia alijiondokea akiwa na la kuwaeleza

wenzake ambao hawakufika kwenye mkutano huo.

Sura ya Tano

Siku ya tano kwenye nyumba ya Bwana Bintu

shughuli zilindelea kama kawaida. Faida, Matu na

Bahati walikuwa hawajaamka kutoka vitandani mwao.

Bwana Bintu pia alikuwa usingizini. Bintutu, mke wake

Bintu aliamka mapema. Alikuwa akiupika uji wa muhogo.

Harufu ya uji huo ilikuwa imeenea kote kijijini kama

moto kwenye kichaka kikavu. Muda mfupi baadaye,

Bintutu aliusikia mbisho mlangoni. Ulikuwa mbisho

mzito ulioutikisa mlango kama dhoruba. Ulikuwa

mbisho uliomshtua sana. Haukuwa mbisho wa kawaida.

Ulimtia wasiwasi wa mwasi.

Mbisho huo ulirudiwa kwa mara ya pili na ya tatu.

Mbisho huo uliandamwa na sauti nzito kama radi

elfu moja. “Hii ni sauti ya jitu,” Bintutu alijiambia.

“Binadamu hawezi kuwa mbisho kama huu,” Bintutu

alizidi kujisemea.

“Ewe mwenye boma, utaufungua mlango huu

au tukufunze kilichomnyoa kanga manyoya?” Sauti

ilitetemesha. “Leo tutakufunza adabu!” Sauti iliendelea.

Huku mbisho huo ukiendelea, Bintutu alikuwa

ameipiga hesabu ya jinsi ambavyo angalikabiliana na

majitu hayo. “Si neno! Majitu hupenda uji! Uji ninao,”

Bintutu alijitia ushujaa. Alipiga hatua mbele kuelekea

mlangoni na kuufungua. Alipoufungua, aliwaona

wanaume watatu.

Majitu yalikuwa yamejigeuza na kuchukua maumbo

ya wanaume. Sifa zao zilikuwa zinajulikana kote kijijini

Bintuke. Yalifika yakiwa wanaume bandia!

Wanaume hao walikuwa watanashati. Walitabasamu

huku meno yao meupe pe yakijitokeza. Walikuwa

wamezivalia suti nyeusi tititi kama makaa. Suti zao

ziliwafaa na kuwachukua kama kitanda kilichopata

mkeka. Nywele zao ziliukamilisha utanashati wao.

Macho yao yalikuwa na ukubwa wa wastani. Hayakuwa

madogo kama chawa wala makubwa kama gololi za

nyati.

“Karibuni nyumbani mwetu wageni wapendwa.

Mmefika kwa wakati mzuri sana. Uji u karibu kuiva,”

Bintutu aliyakaribisha majitu. “Yupo kati yenu

asiyeupenda uji?” aliuliza Bintutu.

“Heri tukakosa vyakula vingine kuliko kuukosa uji,”

jitu moja lilisema kwa sauti nzito.

“Bila shaka,” mengine yaliongeza kwa sauti ya

mtetemeko.

“Haya basi, uji utakuwa tayari baada ya muda mfupi.

Uji wa wimbi ni mtamu sana. Nimeupika uji mwingi.

Nyote mtakunywa mpaka mshibe. Raha iliyoje hiyo?”

Bintutu aliyaambia majitu.

...Walitabasamu huku meno yao meupe pe yakijitokeza...

Majitu hayo yaliposikia hivyo, yalionekana kutia

subira usoni. Yaliamini kuwa subira huvuta heri. Yaliketi

kwenye makochi na kutulia tuli. Kila baada ya dakika

chache yalionekana yakipiga miayo. Yalipanua

vinywa vyao huku yakizibiruabirua pua zao. Yaliketi

kwenye sofa kama wenyeji. Yaliigeuza nyumba ya

Bwana Bintu kuwa yao. Mara jitu moja lingalisimama

na kujiangalia kwenye kioo kilichokuwa ukutani. Mara

liliugeuzageuza na kuuchezeachezea ulimi kinywani.

Wakati mwingine yaliangua kicheko cha radi. Huko

jikoni Bintutu alionekana kuuchochea moto kwa haraka

na kwa bidii. Moto nao ulirindima chini kwa chini huku

uji ukichemka kwa nguvu.

Wakati mwingine majitu yalipiga gumzo kwa lugha

yao. Bintutu hakuielewa katu. Majitu yalipoingia yalikuwa

yakitumia Kiswahili. Bintutu alipotaka kuyazungumzia

majitu, alitumia Kiswahili. Yalizungumza Kiswahili kwa

matamshi mazuri. Hii ndiyo lugha iliyompatanisha Bintutu

na ‘wageni’ wake! Kila alipoona yameanza kuonyesha

ishara ya uchovu, aliyatuliza kwa kuyaambia, “Kidogo

tu! Uji utakuwa mezani hivi punde!”

“Mama itakubidi uharakishe kama sivyo tukugeuze

kitoweo!” jitu moja lilimwambia. Jibu hilo lilimfanya

Bintutu kutokwa na jasho.

Mara Bintutu aliwasikia watoto wake wakiongea

kutoka kitandani. Kwa hofu aliwaambia kwa sauti ya

ukali, “Wageni wetu hawapendi kelele. Nyamazeni.”

Nao walinyamaza kabisa. Walimtii mama yao. Wakati

wote huo, Bwana Bintu hakujua kilichokuwa kikiendelea

nyumbani mwake. Mke wake naye hakutaka kumkatizia

usingizi wake. Alijua kuwa alikuwa na uchovu kutokana

na safari yake kijijini Bantu. Hata hivyo, mbinu za

kuyaangamiza majitu hayo alikuwa nayo. Alikuwa na

dawa yao mkononi. Dawa aliyoivumbua mumewe. Dawa

waliyoitumia wazee wa kijiji cha Bantu kuyaangamiza

majitu. Pia, alikuwa ashapata mbinu ya kuwaondoa

watoto wake kwenye hatari hiyo ya majitu.

“Uji umeiva sasa. Wageni wangu tafadhali kuweni

tayari,” Bintutu aliyaambia majitu.

Majitu yale yalionekana kuchangamka kuliko hapo

awali. “Tulikuwa tayari kitambo,” jitu moja lilimwambia

Bintutu.

Yalisonga na kuizingira meza. Kabla ya Bintutu

kukiinjua chungu kile cha uji, aliliona jitu moja likiikazia

macho picha ya watoto wake iliyokuwa imeangikwa

ukutani. Liliitazama kisha likatikisa kichwa. “Mama uji

huu utatutosha kweli?” jitu hilo liliuliza.

“Ninadhani utawatosha,” Bintutu alilijibu.

“Sawa, usipotutosha tutakuua wewe na watoto wako

tuwale ndio tushibe. Mtakuwa vitoweo vyetu mara

moja,” jitu hilo liling’aka tena.

“Nina uhakika utawatosha. Usipowatosha,

nitawapikia mwingine. Nyumbani humu tunawapenda

wageni,” Bintutu alijibu.

Hata ingawa Bintutu alijikaza kuwahudumia ‘wageni’

wake, kauli ya jitu lile kuwa lingewaua wanawe iliendelea

kumsumbua akili.

“Ninaomba nimtume mtoto mmoja akaniletee

vikombe. Jirani alituomba vikombe vyetu jana akiwa na

wageni na hakuvirudisha,” Bintutu aliyaomba majitu.

Faaaida! Faaaida eeeh! Njoo hapa haraka uaniletee

vikombe!” Bintutu alimwita Faida kwa sauti.

Kufumba na kufumbua, Faida alifika pale kutoka

kitandani. Bintutu kwa sauti ya chini alimwambia Faida,

“Mwanangu, usirudi hapa! Haya ni majitu. Ukirudi

yatakuua! Toroka ujifiche kabisa hadi yatakapoondoka.”

Bintutu alihakikisha majitu hayo hayakusikia. Laiti

yangalisikia, angalijipata mashakani!

Faida aliondoka mbiombio. Hakurudi! “Watoto wa

siku hizi hawatumiki. Ukiwatuma hawarudi,” Bintutu

alisema kwa kujitia hasira.

Kwa sasa subira ilikuwa imeyaisha kabisa majitu.

“Mama mtu, zimebaki dakika tano ujijutie,” jitu moja

lilitoa kauli.

“Maaatu, Baaahati eeeh! Njooni niwatume. Njooni

niwatume haraka,” Bintutu aliwaita wanawe. Nao

walifika mara moja. “Mfuateni Faida mmwambie alete

vikombe haraka. Wageni wetu wamehisi njaa sana,”

aliwaamrisha Matu na Bahati. Lakini kwa sauti ya

chini aliwaambia, “Wanangu, msirudi hapa! Haya

ni majitu. Mkirudi yatawaua! Torokeni mjifiche hadi

yatakapoondoka!”

Bintutu alikuwa mwenye hekima chungu nzima.

Alielewa fika kwamba angaliwaita watoto wake wote

kwa pamoja, yale majitu yangaliutambua ujanja

wake. Vilevile, angaliziamsha tamaa zao hasa

ikizingatiwa kuwa waliipenda nyama ya binadamu.

Kwa upande wake asingeweza kutoka. Majitu yalikuwa

yamemwekea sheria kali. Yalikuwa tayari kummeza

endapo angalijaribu kukaidi amri zao. Alikuwa macho

asije akajipata pabaya.

Upo wakati jitu moja lilimwambia, “Mama usijaribu

kutoka nje. Kaa humu hadi pale utakapohakikisha

tumeshiba! Ukijaribu kutoka nje utakiona.”

Faida, Matu na Bahati walikuwa hawako tena. “Wageni

wangu jamani, naona watoto hawa wamechelewa.

Niwafanyaje wageni wangu jamani? Sina vikombe

vya kuwatilia uji,” Bintutu alisema kwa sauti ya upole!

Alikuwa yuajitia hamnazo tu ili majitu yale yasije

yakapoteza subira. Majitu hayakujibu. Yaliendelea tu

kumtazama kwa tamaa.

“Tutatumia mbinu za haraka almradi uji huu

upate kufika matumboni mwenu. Mmehisi njaa

sana! Hatutaendelea kuwasubiri watoto hawa huku

mkiendelea kuumia kwa njaa. Ninawaomba mviweke

vichwa vyenu pamoja kisha mvifungue vinywa nipate

kuwamwagia uji huu kidogo kidogo ndani ya vinywa

vyenu.”

Kwa sababu ya tamaa majitu yalitii! Uji huo ulikuwa

umetokota hadi ukatokoka. Ulikuwa umechemka kabisa.

Bintutu alichukua kitambaa kilichochanikachanika.

Alikikata mara kwa vipande viwili. Alikishikilia chungu

kile kwa nguvu asije akachomeka. Alikiepua. Chungu

hicho kilikuwa na mdomo mkubwa. Aliyaambia majitu.

“Wageni wangu wapendwa, ninaomba muwe tayari

sasa.”

Yalipanua vinywa vyao. Mate yaliwadondoka huku

yakipiga miayo. Bintutu alikiinua chungu kile juujuu

kwa nguvu. Alihesabu moja … mbili … tatu kisha akaanza

kuumwaga uji ule kwa mfululizo.

Uji ule ulikipata kila kiungo cha majitu yale barabara.

Si macho, si pua si midomo. Hayakutarajia hayo.

Bintutu naye hakusita. Aliendelea kuyamwagia uji hadi

pale alipohakikisha yamechomeka hadi yakaishiwa

na nguvu. Hapo ndipo alipovifunga vichwa vyao kwa

kamba na kuvigongesha kwenye ukuta pa! Yalilia

kwa sauti ya kutetemesha. Kisha aliviingiza vichwa

vyao kwenye chungu moja baada ya jingine. Vichwa

vilichomeka, vikavimba hadi vikapasuka.

Yalipanua vinywa vyao...

Sura ya Sita

Mpasuko huo ulimwamsha Bwana Bintu. Aliruka

kutoka kitandani na kukimbilia sebuleni. Aliyapata

majitu yale yakiwa katika hali mahututi. Alichukua rungu

akaanza kuyapondaponda kama mahindi kwenye

gunia. Hakujali iwapo yalikuwa yamekufa au la! Bintu

na Bintutu walianza kuimba na kushangilia.

“Li! Li! Li! Tumeyaua majitu ya msitu wa

Bintudamu!

Tumeyaua ua ua ua jamani, tumeyauaua!

Tumeyauaua mazimwi, tumeyauaua

jamani!

Tumekuwa mashujaa, aiyaiyaiya!

Aiyaiya shujaa, aiyaiyaiya!

Huree! Hure eeeh!

Walikuwa wamevunja rekodi pale kijijini Bintuke.

Waliyaua majitu yaliyokuwa yamewatesa wanakijiji

kwa miaka na mikaka. Yalikuwa yamewala watu

wasiohesabika. Yaliwaua mifugo chungu nzima.

Yaliiharibu mimea mingi. Yakasababisha njaa kubwa

kwa wanabintuke. Hiki kilikuwa kitendo cha kihistoria

kutoka kwa Bintu na mkewe.

Mpasuko wa vichwa vya majitu yale na kelele za

nyimbo za Bintu na Bintutu, viliwazindua wanakijiji

wa Bintuke. Kila mmoja alikuja mbio pale nyumbani

kwa Bwana Bintu. Walikuja mbio kujua kilichokuwa

kimetendeka. Boma la Bwana Bintu lilifurika sisisi na

watu. Wapo waliotoka karibu na pia waliotoka mbali.

Kila mtu alikuwa akiushangilia ushindi wa Bintu na

Bintutu. Wanawake walishangilia sana hasa ikizingatiwa

Bintutu alikuwa mwanamke. Alikuwa ameziinua hadhi

za wanawake kijijini. Wanawake hao walimbeba Bintutu

juujuu huku wakimwimbia nyimbo za kuushangilia

ushindi wake. Wanaume kwa upande mwingine pia

hawakuachwa nyuma. Walimshangilia Bwana Bintu

huku wakimbeba juujuu kama makuti ya mnazi.

Nyimbo zilisikika kila mahali bomani mwa Bwana Bintu.

Umekuwa ujasiri, kwetu sisi wanawake,

Kila mtu atakiri, si kilema mwanamke,

Yafika hii fahari, kabla mume afike,

Majuto yameyafika, majitu yalotutesa.

Bintutu ni mjasiri, licha yake kuwa mke,

Tungali tunakariri, ushindi hadi tuvuke,

Tutalima maekari, tuvune hapa Bintuke,

Majuto yameyafika, majitu yalotutesa.

Faida, Matu na Bahati walikuwa washarejea

nyumbani kwao. Walikuwa wamezisikia nyimbo

Walimshangilia Bwana Bintu huku wakimbeba juujuu...

zilizokuwa zikiimbwa na kuenea kote kijijini. Walifika

kwao nyumbani na kuifutilia sinema hiyo ya kushangiliwa

kwa wazazi wao kwa kuyaua majitu.

Umati mkubwa ulikuwa umefika kwenye boma la

Bwana Bintu. Kila mtu alikuwa amejawa na furaha

riboribo moyoni mwake. Mateso ya majitu yalikuwa

yamewaondokea.

Mzee Bintu alikuwa amemtumia mkuu wa kikosi cha

askaripori ripoti ya kuuliwa kwa majitu yale. Alimwomba

kufika kwenye kikao cha kuitawaza familia ya Bwana

Bintu. Sherehe ya kuwatuza mataji ya kuwaletea

Wanabintuke matumaini katika maisha tena.

Mzee wa kijiji Bwana Chatu na mkuu wa askaripori

walisimama mbele ya umati huo na kuanza kuuhutubia.

“Wanabintuke hoyeeeee! Wanabintuke hureeee!

Naam, leo ni siku ya furaha kwa kila mmoja wetu.

Majitu yaliyotusumbua kwa muda mrefu yameuliwa.

Ningependa kuwaelezeni kuwa majitu si sehemu ya

wanyamapori bali ni mashetani. Hii ndiyo sababu ya

kitengo chetu cha ulinzi wa wanyamapori kikakubali

yauliwe. Hakuna mtu anayekubaliwa kuwaua

wanyama wetu kwa kuyasingizia majitu. Wanyamapori

ni kivutio cha watalii na ni sehemu ya uti wa mgongo

wa uchumi wetu. Kwa hayo machache ninawatakia kila

la heri maishani mwenu. Nitamkaribisha Mzee Chatu

awazungumzie ninapoondoka mimi. Karibu mzee,”

mkuu wa kikosi alimaliza.

“Ninawaomba nisiuchukue muda mrefu kuzungumza

maanake wakati ni ukuta,” Mzee Chatu alianza.

“Mnavyoona jua li karibu kuiaga miti. Jukumu langu

hapa ni kuishukuru familia ya Bwana Bintu na hasa

mke wake Bintutu. Wameyaua majitu ambao yalikuwa

yametusumbua sana.

“Wanakijiji wenzangu, mnajua vizuri kuwa majitu

haya hayajakuwa tisho kwa usalama wetu pekee bali

pia mifugo wetu. Miaka mitano iliyopita, kijiji chetu cha

Bintuke kilikuwa chenye utajiri mkubwa. Kilikuwa na

utajiri wa mifugo na mimea. Watalii walikuwa wakitoka

mbali kuja kukitembelea kijiji chetu. Wafanyabiashara

walitoka mataifa mengine kuja kuyanunua matunda na

mazao ya aina mbalimbali katika kijiji kiki hiki. Bintuke

kilikuwa kijiji kilichosifika karibu na mbali. Tazama leo

hii jinsi majitu haya yalivyotusabibishia hasara kubwa.

Mungu ana mpango wa kuturejesha tulikokuwa.

Yameangamiza kabisa mimea iliyojaa mashambani

mwetu. Nina uhakika mazao yetu yataongezeka mara

dufu,” Mzee Chatu alikoma kidogo.

“Kabla ya kuwavisha Bwana Bintu na Bintutu mataji

ya ushujaa,” Chatu aliendelea, “litakuwa jambo la

hekima kuichoma miili ya majitu haya. Kulingana na

utamaduni, majitu haya yanapaswa kuchomwa kabisa.

Yachomeke kabisa na majivu yao yapelekwe na

kutupwa mtoni. Mili yao ikiendelea kukaa hapa huenda

mikosi yao ikachipuka tena. Nishafahamishwa na

vijana niliowateua kuwasha moto kuwa moto u tayari,”

Bwana Chatu aliueleza umati.

Wakati huo vijana wale walikuwa wameiingiza mili ya

majitu kwenye gunia na kuimwagia mafuta fulani. Umati

wote ulielekea kwenye eneo la kuyachomea majitu

yale. Majitu yale yalirushwa motoni yakachomeka hadi

yakabaki majivu pekee. Majivu yao yaliwekwa kwenye

magunia na kutupwa kwenye mto. Wanabintuke

waliamini kwamba mto huo ungeliyasafirisha majivu

hayo na mikosi ya majitu hayo mbali na kijiji chao.

Shughuli ya uchomaji wa majitu zilipokwisha, Bwana

Chatu aliendelea kuzungumza. “Wanabintuke hoyeee!

Wanabintuke hoyeee!” Mzee Chatu alirejea tena.

“Bwana Bintu na Bintutu ninawaomba msonge mbele

tafadhali,” Mzee wa kijiji Bwana Chatu aliwaomba.

“Nitaituza familia hii vitu vitatu: mikuki, ngao na ngozi

ya simba. Mikuki mitano ni kwa kila mwanafamilia

wakiwamo watoto wao. Zaidi ya hapo nimeitawaza

familia ya Bwana Bintu kuwa familia ya kishujaa.

Mzee Chatu alipomaliza kuwatuza, nyimbo za kishujaa

zilihanikiza. Nyimbo hizo ziliimbwa na umati uliofika

pale.

Utuzaji ulipofikia kikomo, hafla na shamrashamra

kubwa ziliandaliwa. Fahali wachache waliobaki kijijini

walichinjwa. Kila mwanakijiji alikula kadri alivyoweza.

Wapo wanakijiji walioondoka baada ya majitu yale

kuchomwa maanake hiyo ndiyo iliyokuwa haja yao

kubwa. Waliondoka na kuenda kusherehekea makwao.

Waliobaki walikula ghaya ya kula. Ilikuwa siku ya

siku. Siku ya ndovu kumla mwanawe kwa wanakijiji

wa Bintuke.

...nyimbo za kishujaa zilihanikiza...

Kabla ya wanakjiji kuondoka, Bwana Bintu hakukosa

la kusema. “Enyi wanakijiji wenzangu, mke wangu na

wanangu, kwa kweli mke wangu ametuletea ushindi na

baraka nyingi. Yote yamewezekana kutokana na nguvu

zake Mwenyezi Mungu. Imeonyesha wazi kuwa katika

jamii mwanamke ana uwezo, nafasi na maendeleo

sawa na mwanamume. Ninawaombea heri kwenye

shughuli zenu za kila siku. Shukrani!” alisema Bintu

huku wanakijiji wakimshangilia.

Wanakijiji waliondoka mmoja baada ya mwingine.

Baada ya majuma mawili hivi kupita, mvua ilianza

kunyesha. Ilikuwa mvua nyingi. Usalama ulikuwa

umerejea kijijini Bintuke. Wanakijiji walifanya shughuli

zao wakati wowote iwe usiku iwe mchana. Hawakuogopa

kuvamiwa na majitu tena. Wanakijiji waliingia

mashambani mwao wakalima na kupanda mimea kwa

wingi. Mimea ilistawi na kushamiri. Mazao na mavuno

yalikuwa yameanza kujaa kwenye maghala.

Wafugaji waliwafuga mifugo kwa wingi. Maziwa

yalikuwa yamejaajaa kote. Wanakijiji walirudiwa na

afya nzuri. Maradhi hayakuwa na nafsi kwenye kijiji

cha wanabintuke. Hawakuogopa mimea na mifugo wao

kushambuliwa na majitu tena. Miti ilipandwa kwa wingi

ili kuzuia mmomonyoko wa udongo. Watoto walienda

shuleni bila woga wala kusindikizwa na wazazi

wao. Walisoma hadi vyuo vikuu. Furaha iliyoje kwa

Wanabintuke!

Familia ya Bwana Bintu ilipata heshima ya kudumu

kutoka kwa wanakijiji. Hii ni familia ya kishujaa. Kwa

sasa, kijiji cha Bintuke ni miongoni mwa vijiji vyenye

utajiri mwingi wa kilimo, barabara, umeme, elimu na

usalama. Maendeleo ya kila aina yamerejea huku.

Watalii hutoka mbali kuja kukitalii kijiji hiki.

Maneno mapya

ambulia patupu kosa kufaulu

askaripori askari wanaolinda misitu na

wanyama wa mwituni

ghaya kwa wingi; sana

hadhi sifa ya kumfanya mtu aheshimike

jando mahali wanapotahiriwa watoto

wavulana; chari

jasiri mtu asiyeogopa; shujaa

jitihada bidii

jitu (majitu) kiumbe wa kufikirika mwenye umbo

kubwa la kutisha

kifunguamimba mtoto wa kwanza kuzaliwa;

mwanambee

kiinuamgongo malipo ya uzeeni au kustaafu

kikosi kikundi

kitindamimba mtoto wa mwisho kuzaliwa;

kichinjamimba, kifungamimba,

mziwanda

kukaidi kataa kufuata; kosa kutii

ilistawi kua au mea vizuri;

kuwatahadharisha kuwaonya; kuwakanya

kuwatuza kuwapatia zawadi

kuyawinda kuyafukuza

makazi mahali wanapoishi viumbe

mara dufu mara mbili

mbisho sauti ya kukigonga kitu kama vile

mlango

ngariba anayetahirisha vijana

ng’aka kuongea kwa nguvu

piga miayo fungua mdomo bila hiari na kupitisha

hewa nje sababu ya uchovu, njaa au

usingizi

podo mfuko wa kuhifadhia mishale;

pongono, ziaka, riaka

shamiri sambaa au enea sehemu kubwa

suluhu jibu la shida

teua chagua anayefaa

wakeketaji mtu anayetahiri watoto wasichana

yakizibiruabirua geuza upande

yaungue yachomeke

Methali

1. Koti la mzee halikosi chawa - wazee hawakosi

ushauri

2. Umoja ni nguvu na utengano ni udhaifu - watu

wanapofanya shughuli kwa kushirikiana hufaulu

3. Hewala haigombi – ni vizuri kuwa na heshima kwa

wenzako; heshima si hutumwa

4. Heshima si utumwa wala hainunuliwi - ni vizuri

kuwaheshimu wenzako au wengine

5. Subira huvuta heri – ili kufanikiwa ni lazima

uvumilie

6. Wakati ni ukuta – huwezi kuzuia muda kuisha;

tumia wakati vizuri

7. Kinga na kinga ndipo moto uwakapo – watu

wanaposhirikiana baadaye hufaulu; umoja ni nguvu

utengano ni udhaifu

8. Mchumia juani hulia kivulini – anayejitahidi

hufaulu baadaye

9. Chelewa chelewa utamkuta mwana si wako –

mtu akichelewa kufanya jambo hatafanikiwa

10. Lisilo na budi hutendwa – jambo linalostahili

kutekelezwa ni lazima litekelezwe wakati wake

unapofika

11. Wengi wape – watu wengi wanapokubaliana katika

uamuzi ni muhimu kujiunga na uamuzi wao

12. Mtoto akibebwa hutazama kisogo cha mama

yake – ni vizuri mtoto kufuata ushauri wa wakubwa

wake

13. Jihadhari kabla ya hatari – zuia jambo au shida

kabla haijakufika

Tashbihi

1. Waliwapenda watoto wao kama mboni za jicho

– Waliwapenda sana

2. Mzima kama kigongo - mwenye afya

3. Alinyamaza kama maziwa kitomani - tulia kabisa

bila kuongea

4. Wasiwasi wa mwasi - wasiwasi mwingi

5. Nzito kama radi elfu moja - sauti kubwa na yenye

ukali

6. Imeenea kote kijijini kama moto kwenye kichaka

kikavu - imemfikia kila mtu kijijini

7. Ulioutikisa mlango kama dhoruba - tikisa kwa

nguvu

8. Nyeusi tititi kama makaa – nyeusi kabisa

9. Kuwachukua kama kitanda kilichopata mkeka –

kuwafaa kabisa

10. Kicheko cha radi – kicheko kikubwa

11. Hayakuwa madogo kama chawa wala makubwa

kama gololi za nyati – si madogo wala makubwa

sana

12. Kuyapondaponda kama mahindi kwenye gunia

– kuyapiga kwa nguvu na hasira zote

13. Wakimbeba juujuu kama makuti ya mnazi –

kumchukua juu kwa juu bila kumwekelea chini;

hobela hobela

14. Nadra kama barafu ya kukaangwa – kutopatikana

kwa urahisi

15. Walifurahia ndani kwa ndani kama vitoto vya

shule ya chekechea vilivyofuzu kuijiunga na

darasa la kwanza – walikuwa na furaha nyingi

16. Haraka haraka kama umeme – kufanya jambo

upesi upesi

Semi

1. Hawakufua dafu - hawakufaulu

2. Ziliambulia patupu - hazikufaulu

3. Ninamuunga mkono - ninakubaliana naye

4. Ashakipitia kisu cha ngariba - kutahirishwa;

kupashwa tohara

5. Yalipiga gumzo - kuzungumza ili kupitisha wakati

6. Siku ya siku; siku ya ndovu kumla mwanawe –

siku kuu; siku ya sherehe

7. Yameota meno - kuwa na ujeuri kupita kiasi

8. Kokwa hadi ngozi - juana kabisa

9. Mikono mirefu - mwizi/wezi

10. Umepigwa marufuku - umekataliwa/umepuuzwa

Majina ya makundi/nomino jamii

1. Kikosi cha askaripori - kikundi cha askari; askari

wengi

2. Marobota na maburungutu ya nguo - nguo nyingi

kwa pamoja

Tanakali za sauti

1. Hawakuyapata ng’o! - waliyakosa kabisa

2. Midundo ya dududu! Dududu! - milio ya ngoma

3. Meupe pe - meupe kabisa

4. Lilifurika sisisi - kujaa kwa watu wengi

Takriri

1. Unyo kwa unyo - kwa mfuatano; nyuma kwa nyuma

2. Mchana kutwa na usiku kucha - mchana na usiku

wote

3. Amejihami kwa jino na ukucha - kuwa na silaha

kali kali

4. Salama salmini - bila shida

5. Hamu na hamumu - kutamani sana

6. Hobelahobela - juu juu; haine haine

7. Kufumba na kufumbua - kwa muda mfupi; punde

si punde

8. Jino na ukucha – kujitahidi kwa njia zote

Tabaini

1. Si macho si pua si midomo - kwenye macho,

pua na midomo; sehemu zote zilizotajwa

2. Mvua ingalinyesha, hata tone moja

lisingaliuramba mchanga – watu walikuwa wengi

sana

Maswali

1. Kijiji cha Bintuke kilikuwa kimevamiwa na nini au

nani?

2. Majitu yaliishi kwenye msitu gani?

3. Familia ya Bwana Bintu ilikuwa na jumla ya watu

wangapi? Wataje kwa majina.

4. Kwa nini wanao Bintu na Bintutu hawakukeketwa?

5. Ni hasara zipi walizozipata wanabintuke kutoka kwa

majitu?

6. Mzee wa kijiji cha Bintuke aliitwa nani?

7. Siri ya kuyaua majitu ilipatikana kutoka kwenye kijiji

gani?

8. Ni nani aliyeyaua majitu?

9. Kwa nini kila mwanakijiji alifurahia maafa ya majitu

hayo?

10. Hadithi hii inatufunza nini?